Jesteś tutaj:  Start / biuletyn / Finanse Publiczne / BDO Finanse Publiczne nr 3 (71) 2017 / Budżet / Gdzie się zgubił program Rodzina 500 Plus?

BDO Finanse Publiczne nr 3 (71) 2017

A   A   A

Gdzie się zgubił program Rodzina 500 Plus?

(Autor: Tomasz Wojtania, Źródło: BDO)

Jak wynika z raportu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, wsparciem z rządowego programu Rodzina 500 plus do końca grudnia 2016 roku objęto ponad 3,8 miliona dzieci do 18 lat. Do 2,78 miliona rodzin trafiło ponad 17 miliardów złotych.

 

Ponieważ 31 grudnia 2016 roku był dniem, w którym osiągnięto połowę pierwszego okresu świadczeniowego, na drugą jego część do wypłaty powinno trafić kolejne 17 miliardów złotych. Zgodnie bowiem z art. 48 ustawy z 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.2016.195 z póź. zm.) pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się 30 września 2017 roku. A zatem licząc od 1 kwietnia 2016 roku 9 miesięcy pierwszego okresu świadczeniowego przypadało na rok 2016 i kolejne 9 miesięcy pierwszego okresu świadczeniowego przypadało na rok 2017. Logiczne jest zatem stwierdzenie, że skoro w roku 2016 wypłacono z pierwszej części okresu świadczeniowego 17 mld złotych, to do wypłaty w drugiej części pierwszego okresu świadczeniowego w roku 2017 jest kolejne 17 mld złotych.

Te 17 miliardów złotych to zobowiązania państwa polskiego wobec osób uprawnionych do świadczenia. Osoby te złożyły stosowne wnioski. Wnioski te zostały rozpatrzone i w drodze decyzji administracyjnej z klauzulą natychmiastowej wykonalności (art. 27 ustęp 3 ustawy z 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci) osobom tym przyznano świadczenie wychowawcze, czyli słynne 500 plus.
Jednakże próżno szukać informacji o faktycznej kwocie zobowiązań państwa polskiego wobec osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego w bilansie z wykonania budżetu państwa… bo nie ma takiego bilansu.
Próżno też szukać informacji o faktycznej kwocie zobowiązań państwa polskiego wobec osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego w bilansie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej… bo to nie resort lecz jednostki samorządu terytorialnego realizują program Rodzina 500 plus i wypłacają świadczenia osobom uprawnionym.

Próżno też szukać informacji o faktycznej kwocie zobowiązań państwa polskiego wobec osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego w bilansach jednostek samorządu terytorialnego, choć to właśnie one realizują program Rodzina 500 plus i wypłacają świadczenia osobom uprawnionym… bo jednostki pomocy społecznej kompletnie nie radzą sobie z obowiązkami w zakresie rachunkowości oraz sprawozdawczości budżetowej i finansowej. Ot, po prostu księgowi OPS nauczeni są na ogół jedynie obsługi programu do świadczeń, a skarbnicy obsługują system Besti@. To, co w programie ma się zgadzać, a księgowość już niekoniecznie.

Pojawia się zatem uzasadniona teza, iż analiza sprawozdań finansowych i budżetowych jednostek realizujących program Rodzina 500 plus dowodzi, że w Polsce nie ma takiego programu.
No, ale to przecież nieprawda. A skoro nieprawda, to oczywiste jest, że jednostki realizujące program Rodzina 500 plus mają nierzetelnie prowadzone księgi rachunkowe oraz nierzetelnie sporządzane sprawozdania budżetowe i finansowe. Rzetelność księgowości i sprawozdawczości oznacza przecież jej zgodność ze stanem faktycznym.

Problem polega na tym, iż księgowi jednostek pomocy społecznej, skarbnicy jednostek samorządu terytorialnego nie stosują w praktyce zasady współmierności, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o rachunkowości i wzorują się, bo tak łatwiej i wygodniej, na błędnie prowadzonej w skali całej Polski księgowości świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego. Błąd ten polega na tym, iż księgowi i skarbnicy księgują świadczenia rodzinne i fundusz alimentacyjny metodą „pod listą wypłat” , czyli nie wykazują ani w księgowości, ani w sprawozdawczości zobowiązań wobec osób uprawnionych. Chodzi tu o zobowiązania wobec osób uprawnionych do świadczeń rodzinnych.
W przypadku programu Rodzina 500 plus chodzi o zobowiązania w kwocie 17 mld zł według stanu na 31 grudnia 2016 roku.
Ministerstwo Finansów już w roku 2011 w sprawie dotyczącej zasad księgowości funduszu alimentacyjnego (komunikat MF na stronie www.mf.gov.pl) napisało, że „Decyzje przyznające świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznawane są generalnie w okresie od 1 października do 30 września roku następnego. W sytuacji tej do ewidencji świadczeń z funduszu alimentacyjnego dotyczących następnych okresów sprawozdawczych należałoby przyjąć rozwiązanie ewidencyjne polegające na ujęciu tych świadczeń na koncie 640 – „Rozliczenia międzyokresowe kosztów".

Podobne zasady dotyczą programu Rodzina 500 plus. Przecież decyzje przyznające świadczenie spełniają definicję zobowiązań, o której mowa w art. 3 ust 1 pkt 20 ustawy o rachunkowości:
„zobowiązaniach - rozumie się przez to wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki”.

Decyzja z klauzulą natychmiastowej wykonalności jest przecież wynikającym z przeszłych zdarzeń obowiązkiem wypłaty świadczenia osobie uprawnionej o określonej kwocie 500 złotych przez cały pierwszy 18-miesięczny okres świadczeniowy. A zatem kwota zobowiązań na 1 uprawnioną osobę to 9 tysięcy złotych. Oznacza to, że jest to też koszt, o którym mowa w art. 3 ust 1 pkt 31 ustawy o rachunkowości. Ale nie w całości koszt roku 2016.

Ponieważ w ustawie o rachunkowości obowiązuje zasada współmierności przychodów i kosztów oraz ponieważ zadanie to jest zadaniem zleconym, finansowanym w comiesięcznych transzach z dotacji budżetu państwa, aby nie wypaczyć wyniku finansowego nie można całej kwoty 9 tysięcy zaliczyć do kosztów roku 2016, gdyż 31 grudnia 2016 to dopiero połowa pierwszego okresu świadczeniowego. A zatem 9-miesięcy drugiej części pierwszego okresu świadczeniowego obciąża rok następny.

Mamy zatem do czynienia z krótkoterminowymi czynnymi rozliczeniami międzyokresowymi kosztów, o których mowa w art. 39 ust 1 ustawy o rachunkowości, czyli tzw. kosztami w przód. Co więcej, decyzja przyznająca świadczenie jest jednocześnie zdarzeniem obligującym (patrz Krajowy Standard Rachunkowości Nr 6 „Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe") generującym powstanie zobowiązania zwykłego, gdyż powoduje prawny lub zwyczajowo oczekiwany obowiązek wykonania świadczenia sprawiający, że jednostka nie ma żadnej realnej możliwości niewypełnienia tego obowiązku.

Ma to miejsce wyłącznie wtedy, gdy wypełnienie obowiązku może być wyegzekwowane na drodze prawnej lub zdarzenie (którym może być działanie jednostki) stwarza uzasadnione oczekiwanie stron trzecich, że jednostka wywiąże się z tego obowiązku – w przypadku zwyczajowo oczekiwanego obowiązku. Obowiązek prawny jest obowiązkiem określonego zachowania wynikającego z przepisów prawa. A prawo, czyli ustawa z 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, klarownie określa obowiązki wobec osób uprawnionych do świadczenia.

Ponieważ te krótkoterminowe czynne rozliczenia międzyokresowe są wymienione w art. 3 ust. 1 pkt 18 lit „d” ustawy o rachunkowości, zalicza się je do aktywów obrotowych, czyli aktywuje się. Dodatkowym uzasadnieniem dla aktywacji tych kosztów jest fakt ich finansowania w comiesięcznych transzach w ramach dotacji z budżetu państwa. Jednakże przychód z tego tytułu musi być ujmowany w księgach urzędu jednostki samorządu terytorialnego. A zatem w przypadku jednej osoby uprawnionej na cały pierwszy okres świadczeni owy, w bilansie należało wykazać kwotę 4 500 zł po aktywach w pozycji B.IV. a po pasywach pozycji C.II.5.

Wszystko wskazuje jednak na to, iż nigdy żaden księgowy jednostki pomocy społecznej i żaden skarbnik nie sporządził prawidłowo bilansu za rok 2016, gdyż pominął w bilansie po aktywach pozycję B.IV., a po pasywach pozycję C.II.5.
Ot, po prostu zgubił się program Rodzina 500 plus i zobowiązania na kwotę około 17 mld złotych.

Podobny problem dotyczy sprawozdania budżetowego. Jeśli w minionym okresie świadczenie księgowane było wyżej wspomnianą metodą „pod listą wypłat”, podobny problem dotyczy sprawozdania Rb-28s i kolumny zobowiązania. A przecież zgodnie z paragrafem 8 ust 1 pkt 1 rozporządzenia ministra finansów z 16 stycznia 2014 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej, dane wykazywane w sprawozdaniach jednostkowych wyraża się w złotych i groszach stosownie do zasad obowiązujących przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych, z wyjątkiem sprawozdań jednostkowych placówek, w których dane wyraża się w walucie, w jakiej jest prowadzona rachunkowość.

Ustawa o rachunkowości i rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej jasno definiują konto 640 - Rozliczenia międzyokresowe kosztów.

Z opisu konta jasno wynika, iż konto 640 służy do ewidencji kosztów przyszłych okresów (rozliczenia czynne) oraz rezerw na wydatki przyszłych okresów (rozliczenia bierne).
Na stronie Wn konta 640 ujmuje się koszty proste i złożone poniesione w okresie sprawozdawczym, a dotyczące przyszłych okresów oraz wydatki poniesione w okresie sprawozdawczym, na które utworzono rezerwę w poprzednich okresach.
Na stronie Ma konta 640 ujmuje się utworzenie rezerwy na wydatki przyszłych okresów oraz zaliczenie do kosztów okresu sprawozdawczego kosztów poniesionych w okresach poprzednich.

Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 640 powinna umożliwić ustalenie:

  1. wysokości tych kosztów zakupu, które podlegają rozliczeniu w czasie;
  2. wysokości innych rozliczeń międzyokresowych kosztów z dalszym podziałem według ich tytułów.

Saldo Wn konta 640 wyraża koszty przyszłych okresów, a saldo Ma - rezerwy na wydatki przyszłych okresów.

Ponieważ konta 640 nie stosuje praktyka, logiczne jest, że w sprawozdaniu Rb-28s nie jest wykazywany stan zobowiązań na koniec okresu sprawozdawczego związanych z czynnymi rozliczeniami międzyokresowymi kosztów (kosztów przyszłych okresów, a zatem i zobowiązań przyszłych okresów).
Jednostki wykazują jedynie zaangażowanie, a przecież decyzja jest i zaangażowaniem, i zobowiązaniem.

Przyglądając się jednak zaangażowaniu okazuje się, iż jednostki wykazują nie wartość decyzji, których wykonanie powoduje konieczność dokonania wydatków budżetowych w roku bieżącym, czyli na 31 grudnia 2016 lecz, co jest niezgodne z treścią ekonomiczną zaangażowania, wykazywany jest obrót MA konta 998 Zaangażowanie wydatków budżetowych roku bieżącego. To kolejny błąd naszej sprawozdawczości, bo przecież na dzień sprawozdawczy, tj. 31 grudnia 2016 świadczenie powinno być wypłacone, a zatem zaangażowanie powinno wynosić zero.

Zatem wszystko wskazuje również i na to, iż żaden księgowy jednostki pomocy społecznej i żaden skarbnik nie sporządził prawidłowo sprawozdania RB-28s wg stanu na 31 grudnia 2016 roku.
Ot, po prostu zgubił się program Rodzina 500 plus i zobowiązania na kwotę około 17 mld złotych.

Organy odpowiedzialne za zatwierdzenie sprawozdania finansowego i sprawozdania budżetowego zatwierdziły więc nierzetelne sprawozdania za rok 2016.
Analiza sprawozdawczości budżetowej i finansowej za rok 2016 dowodzi, że w Polsce nie jest realizowany program Rodzina 500 plus i państwo polskie nie ma z tego tytułu zobowiązań wobec osób uprawnionych.
Gdzie się zatem zgubił program Rodzina 500 plus?

 

Objaśnienia do schematu Program 500Plus - OPS :
011 - konto księgowe: Środki trwałe
013 - konto księgowe: Pozostałe środki trwałe
020 - konto księgowe: Wartości niematerialne i prawne
071 - konto księgowe: Umorzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
072 - konto księgowe: Umorzenie pozostałych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz zbiorów bibliotecznych
080 - konto księgowe: Środki trwałe w budowie (inwestycje)
130 - konto księgowe: Rachunek bieżący jednostki
222 - konto księgowe: Rozliczenie dochodów budżetowych
223 - konto księgowe: Rozliczenie wydatków budżetowych
240 - konto księgowe: Pozostałe rozrachunki (analityka osoby uprawnionej)
400 - konto księgowe: Amortyzacja
401 - konto księgowe: Zużycie materiałów i energii
409 - konto księgowe: Pozostałe koszty rodzajowe
640 - konto księgowe: Rozliczenia międzyokresowe kosztów
720 - konto księgowe: Przychody z tytułu dochodów budżetowych
750 - konto księgowe: Przychody finansowe
800 - konto księgowe: Fundusz jednostki
860 - konto księgowe: Wynik finansowy

Treść operacji gospodarczych:
1,1a – księgowanie wpływu środków pieniężnych na wydatki na wypłatę świadczenia wychowawczego(1) i kosztów obsługi(1a). Księgowania na podstawie WB;
2 – księgowanie wypłaty świadczenia wychowawczego osobie uprawnionej. Księgowania na podstawie WB (listy wypłat);
3 – księgowanie decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze osobie uprawnionej na okres świadczeniowy, powstanie zobowiązania z tytułu świadczenia wychowawczego wobec osoby uprawnionej zaliczonego do krótkoterminowych rozliczeń międzyokresowych kosztów stosownie do art. 3 ustęp 1 pkt 18 lit. „d” i art. 39 ustęp 1 ustawy o rachunkowości. Księgowania na podstawie PK do decyzji/wniosku osoby uprawnionej;
4 – przeksięgowanie zobowiązania z tytułu świadczenia wychowawczego wobec osoby uprawnionej zaliczonego do kosztów okresu (miesiąca), w którym powinna nastąpić wypłata świadczenia. Księgowania na podstawie PK do decyzji/wniosku/listy wypłat;
5 - przeksięgowanie na wynik działalności operacyjnej podstawowej poniesionych kosztów dot. danego roku. Księgowania na podstawie PK;
6 - rozliczenie zrealizowanych wydatków z środków na wypłatę świadczenia wychowawczego i koszty obsługi pod sprawozdaniem Rb-28s - księgowania na podstawie PK;
7 - księgowanie wydatków dotyczących kosztów obsługi, uregulowanie powstałych zobowiązań związanych z kosztami obsługi. Księgowania na podstawie WB;
8 – księgowanie powstałych zobowiązań związanych z kosztami obsługi, np. dodatkowe etaty i pochodne, usługi, itp.. Księgowanie na podstawie faktur, rachunków, list płac, itp..
9 - przeksięgowanie na wynik działalności operacyjnej podstawowej poniesionych kosztów dot. danego roku. Księgowania na podstawie PK;
10 – księgowanie powstałych zobowiązań majątkowych związanych niezbędnymi inwestycjami (środkami trwałymi w budowie) dot. uruchomienia stanowisk merytorycznych do obsługi świadczenia wychowawczego finansowanych z kosztów obsługi. Księgowanie
na podstawie faktur, rachunków, itp..
11 – księgowanie oddania do użytkowania środka trwałego, wartości niematerialnej i prawnej pow. 3500zł dot. uruchomienia stanowisk merytorycznych do obsługi świadczenia wychowawczego finansowanych z kosztów obsługi. Księgowanie na podstawie
PK, OT, itp..
12 – księgowanie zakupu środka trwałego, pozostałego środka trwałego, wartości niematerialnej i prawnej zakupionych bezpośrednio na potrzeby uruchomienia stanowisk merytorycznych do obsługi świadczenia wychowawczego finansowanych z kosztów obsługi. Księgowanie na podstawie faktur, rachunków, itp..
13, 13a – księgowanie odpisów umorzeniowych planowych (13 - Wn400/Ma071) i jednorazowych(13a - Wn401/Ma072). Księgowania na podstawie PK.
14,14a - przeksięgowanie na wynik działalności operacyjnej podstawowej poniesionych kosztów dot. danego roku (patrz dekret nr
13,13a). Księgowania na podstawie PK;
15, 15a – księgowanie przypisu kwoty świadczenia wychowawczego nienależnie pobranego (15 kwota główna, 15a odsetki ustawowe). Księgowania na podstawie PK;
16 – księgowanie decyzji dot. świadczenia wychowawczego nienależnie pobranego, korekta zobowiązań wynikających z decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze osobie uprawnionej na okres świadczeniowy (patrz dekret nr 3). Księgowania na podstawie PK do decyzji o świadczeniu nienależnie pobranym;
17 – zwrot do budżetu (organu finansowego) niewykorzystanych środków na wypłatę świadczenia wychowawczego i niewykorzystanych środków na koszty obsługi oraz zwrot kwot wyegzekwowanych w danym roku od osób, które pobrały świadczenie nienależnie w tym roku. Księgowanie na podstawie WB;
18 – wpłata zwrotu świadczeń wychowawczych pobranych nienależnie wyegzekwowanych od osoby, która pobrała to świadczenie nienależnie - księgowania na podstawie WB;
19 - wpłata do budżetu (organu finansowego) kwot wyegzekwowanych w danym roku od osób, które pobrały świadczenie nienależnie w latach ubiegłych. Księgowanie na podstawie WB;
20 - rozliczenie zrealizowanych dochodów budżetu państwa z tytułu kwot wyegzekwowanych w danym roku od osób, które pobrały świadczenie nienależnie w latach ubiegłych wpłaconych do budżetu pod sprawozdaniem Rb-27s lub/i pod sprawozdaniem Rb-27zz
(księgowania na podstawie PK do Rb27s / Rb-27zz). W jednostce realizującej zadanie zlecone (OPS, UG) wykazuje się 100% należności, natomiast w sprawozdaniu JST wykazuje się jedynie należności w części należnej JST - patrz instrukcja do sprawozdania RB27zz. UWAGA system BESTI@ ma/miał inną błędną formułę a Dep. Fin. JST w MF i RIO kompletnie nie umie poradzić sobie z rozliczaniem zadań zleconych, gdyż najprawdopodobniej nie rozróżnia sprawozdań łącznych od zbiorczych. Problem nadal nie rozwiązany;
21 – rozliczenie zrealizowanych zwrotów wydatków budżetu państwa z tytułu kwot wyegzekwowanych w danym roku od osób, które pobrały świadczenie nienależnie tym danym roku. Księgowanie na podstawie PK;
22, 22a – przeksięgowanie osiągniętych przychodów (21 – przychody działalności operacyjnej podstawowej, 21a – przychody działalności finansowej) na wynik finansowy (Uwaga – MSR nie dotyczą jednostek sektora finansów publicznych, a wynik finansowy jednostki budżetowej ustala się zgodnie z RMF z 5 lipca 2010). Księgowania na podstawie PK;
(Ze względu na brak miejsca na schemacie nie uwzględniono księgowań dot. m.in. dodatku wychowawczego, świadczenia rzeczowego, potrącenia świadczenia nienależnie pobranego z innych świadczeń, jego umorzenia, przedawnienia itp., kosztów postępowania oraz przypadku, o którym mowa w art. 35c ustawy o rachunkowości, a także kont pozabilansowych i zaangażowania)

 

 

Objaśnienia do schematu Program 500Plus - organ finansowy (budżetowy):
133 - konto księgowe: Rachunek budżetu
222 - konto księgowe: Rozliczenie dochodów budżetowych
223 - konto księgowe: Rozliczenie wydatków budżetowych
224 - konto księgowe: Rozrachunki budżetu
901 - konto księgowe: Dochody budżetu
902 - konto księgowe: Wydatki budżetu
961 - konto księgowe: Niedobór lub nadwyżka budżetu
Treść operacji gospodarczych:
1 - wpływ dotacji celowej z budżetu państwa (wojewody) na wypłatę świadczeń wychowawczych i koszty obsługi - księgowania na podstawie WB;
2 - przekazanie środków na wydatki na wypłatę świadczeń wychowawczych i koszty obsługi do jednostki budżetowej realizującej bezpośrednio zadanie (UG/UM/OPS) - księgowania na podstawie WB;
2a - wpływ zrealizowanych zwrotów wydatków budżetu państwa z tytułu kwot wyegzekwowanych w danym roku od osób, które pobrały świadczenie nienależnie tym danym roku przekazanych przez jednostkę bezpośrednio realizującą zadanie stanowiących tzw. zwroty wydatków budżetu państwa. Księgowanie na podstawie PK;
3 - rozliczenie zrealizowanych wydatków przez jednostkę wypłacającą świadczenia wychowawcze lub/i ponoszącą koszty obsługi (UG/UM/OPS) - księgowania na podstawie PK do sprawozdania Rb-28s;
4 - przeksięgowanie zrealizowanych dochodów pod datą 31.12 w celu ustalenia wyniku wykonania budżetu - księgowania na podstawie PK;
5 - przeksięgowanie zrealizowanych wydatków pod datą 31.12 w celu ustalenia wyniku wykonania budżetu - księgowania na podstawie PK;
6 - wpływ przekazanych przez jednostkę budżetową bezpośrednio realizującą zadanie (UG/UM/OPS) środków dot. świadczeń wychowawczych wyegzekwowanych od osób, które je pobrały nienależnie (wraz z odsetkami i innymi kosztami) wpłaconych przez jednostkę bezpośrednio realizującą zadanie stanowiących dochody budżetu państwa na tzw. konto organu (133) - księgowania na podstawie WB;
7 - przeksięgowanie środków wpłaconych na konto organu (133) od jednostki bezpośrednio realizującej zadanie zlecone jako zobowiązanie z tytułu rozrachunków z budżetem państwa z tytułu należnych budżetowi państwa zwrotów świadczeń od osób, które pobrały je nienależnie w latach minionych przekazanych przez jednostkę realizującą zadanie na dochody budżetu państwa - księgowania na podstawie PK (zgodnie z art. 255 ustawy o finansach publicznych);
7a - przeksięgowanie środków wpłaconych na konto organu (133) od jednostki bezpośrednio realizującej zadanie zlecone jako zobowiązanie z tytułu rozrachunków z budżetem państwa z tytułu należnych budżetowi państwa zwrotów świadczeń od osób, które pobrały je nienależnie w tym danym roku przekazanych przez jednostkę bezpośrednio realizującą zadanie na tzw. zwroty wydatków budżetu państwa - księgowania na podstawie PK;
8, 8a – uregulowanie zobowiązania wobec budżetu państwa z tytułu otrzymanych zwrotów świadczeń nienależnie pobranych wyegzekwowanych od osób, które pobrały świadczenie wychowawcze nienależnie w latach minionych (8) i w roku bieżącym (8a) - księgowania na podstawie WB ((8) - zgodnie z art. 255 ustawy o finansach publicznych).

 

 

Objaśnienia do schematu Program 500Plus – paragraf 7 księgowania w urzędach gmin i miast jako jednostkach budżetowych, gdy OPS wypłaca świadczenia:
720 - konto księgowe: Przychody z tytułu dochodów budżetowych
760 – konto księgowe: Pozostałe przychody operacyjne
800 - konto księgowe: Fundusz jednostki
840 – konto księgowe: Rezerwy i rozliczenia międzyokresowe przychodów
860 – konto księgowe: Wynik finansowy

Treść operacji gospodarczych:
1 - przeksięgowanie zgodnie z paragrafem 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2010 (w ramach dotacji zaliczonej do przychodów) równowartości kosztów obsługi przeznaczonych na zakupy środków trwałych w budowie, środków trwałych, pozostałych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych jako dochodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego nieujętych w planach finansowych OPS, zaliczonych do rozliczeń międzyokresowych przychodów UG/UM zgodnie z art. 41 ustęp 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Księgowania na podstawie PK.
2 - księgowanie równoległe do odpisów umorzeniowych planowych i jednorazowych związanych z wyposażeniem stanowiska merytorycznego zgodnie z art. 41 ustęp 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Księgowania na podstawie PK.
3 - przeksięgowanie zgodnie z paragrafem 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2010 dochodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego nieujętych w planach finansowych OPS jako przychodów urzędu gminy i miasta zaliczonych do działalności podstawowej operacyjnej UG/UM na konto 720. Alternatywnie przychody te, stosownie do przyjętych zasad określonych w polityce rachunkowości jednostki i postanowień art. 3 ustęp 1 pkt 32 lit. „h” ustawy o rachunkowości można ująć na koncie 760 Pozostałe przychody operacyjne. Księgowania na podstawie PK.
4 - przeksięgowanie osiągniętych przychodów działalności operacyjnej podstawowej i pozostałej na wynik finansowy. Księgowania na podstawie PK.

 

Objaśnienia do schematu Program 500Plus – OPS pozostałe księgowania :
130 - konto księgowe: Rachunek bieżący jednostki
223 - konto księgowe: Rozliczenie wydatków budżetowych
201 - konto księgowe: Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami
240 - konto księgowe: Pozostałe rozrachunki (analityka osoby uprawnionej: (500+) – do świadczenia wychowawczego, (ś.r.) – do świadczenia rodzinnego)
290 - konto księgowe: Odpisy aktualizujące należności
310 - konto księgowe: Materiały
409 - konto księgowe: Pozostałe koszty rodzajowe
640 - konto księgowe: Rozliczenia międzyokresowe kosztów
720 - konto księgowe: Przychody z tytułu dochodów budżetowych
750 - konto księgowe: Przychody finansowe
751 – konto księgowe: Koszty finansowe
760 – konto księgowe: Pozostałe przychody operacyjne
761 – konto księgowe: Pozostałe koszty operacyjne
800 - konto księgowe: Fundusz jednostki
860 - konto księgowe: Wynik finansowy

Treść operacji gospodarczych:
1 – księgowanie wpływu środków pieniężnych na wydatki na wypłatę świadczenia wychowawczego. Księgowania na podstawie WB;
2 – księgowanie wypłaty świadczenia wychowawczego osobie uprawnionej. Księgowania na podstawie WB (listy wypłat);
3 – księgowanie decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze osobie uprawnionej na okres świadczeniowy, powstanie zobowiązania z tytułu świadczenia wychowawczego wobec osoby uprawnionej zaliczonego do czynnych krótkoterminowych rozliczeń międzyokresowych kosztów stosownie do art. 3 ustęp 1 pkt 18 lit. „d” i art. 39 ustęp 1 ustawy o rachunkowości. Księgowania na podstawie PK do decyzji/wniosku osoby uprawnionej;
4 – przeksięgowanie zobowiązania z tytułu świadczenia wychowawczego wobec osoby uprawnionej zaliczonego do kosztów okresu (miesiąca), w którym powinna nastąpić wypłata świadczenia. Księgowania na podstawie PK do decyzji/wniosku/listy wypłat;
5 - księgowanie decyzji dot. świadczenia wychowawczego nienależnie pobranego, korekta zobowiązań wynikających z decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze osobie uprawnionej na okres świadczeniowy (patrz dekret nr 3). Księgowania na podstawie PK do decyzji o świadczeniu nienależnie pobranym;
6 - przypis należności głównej z tytułu zwrotu świadczenia nienależnie pobranego. Przypis w wysokości 100% należnej kwoty. Rozliczenie kwot należnych budżetowi państwa księgowane jest w księgach organu finansowego. Księgowania na podstawie PK do decyzji o świadczeniu nienależnie pobranym;
7 - przypis należnych odsetek z tytułu zwrotu świadczenia nienależnie pobranego. Rozliczenie kwot należnych budżetowi państwa księgowane jest w księgach organu finansowego. Księgowania na podstawie PK;
8, 9 – księgowanie odpisu aktualizującego należności uznanej za wątpliwą z tytułu zwrotu świadczeń nienależnie pobranych (8 - odpis aktualizujący kwotę główną, 9 – odpis aktualizujący odsetki). Księgowania na podstawie PK w związku z artykułem 35b ustęp 2 ustawy o rachunkowości. Procedura dokonywania odpisów aktualizujących należności wynika z artykułu 10 ustęp 3 ustawy o rachunkowości po uwzględnieniu artykułu 60 - 67 ustawy o finansach publicznych. Oznacza to, iż odpisy aktualizujące należności dokonywane są w oparciu o zasady wynikające z krajowego standardu rachunkowości „Utrata wartości aktywów” (Dz.Urz.MF.2012.15). W pierwszej zatem kolejności zgodnie ze standardem jednostka ustala, które należności są na dzień bilansowy przedawnione, umorzone lub nieściągalne, na skutek czego kwoty ich wymaganej zapłaty nie mogą być uznane za realne. W przypadku ustania przyczyny dla której dokonano odpisu aktualizującego postępuje się dalej zgodnie z artykułem 35c ustawy o rachunkowości. Za niewłaściwe uznaje się są ”hurtowe” lub zbiorcze (procentowe) odpisy aktualizujące należności od dłużników którzy pobrali nienależnie świadczenie wychowawcze (osobne decyzje i postępowanie egzekucyjne);
10 – księgowanie odpisania należności przedawnionych, umorzonych i nieściągalnych od których dokonano wcześniej odpisu aktualizującego należności – księgowania na podstawie PK w związku z art. 35b ustęp 3 ustawy o rachunkowości;
11, 12 – księgowanie należności przedawnionych, umorzonych i nieściągalnych (11 – umorzenie, przedawnienie, nieściągalność kwoty głównej, 12 – umorzenie, przedawnienie, nieściągalność naliczonych odsetek) od których nie dokonano wcześniej odpisu aktualizującego należności uznanych za wątpliwe, np. zgon osoby, która pobrała świadczenie wychowawcze nienależnie, przedawnienie po 3 latach świadczenia wychowawczego nienależnie pobranego – księgowania na podstawie PK w związku z artykułem 3 ustęp 1 pkt 32 lit. „d” ustawy o rachunkowości oraz art. 35b ustęp 4 ustawy o rachunkowości;
13 - księgowanie decyzji przyznającej świadczenie rodzinne osobie uprawnionej na okres świadczeniowy (UWAGA: decyzje przyznające świadczenia rodzinne mają nową klauzulę natychmiastowej wykonalności), powstanie zobowiązania z tytułu świadczenia rodzinnego wobec osoby uprawnionej zaliczonego do czynnych krótkoterminowych rozliczeń międzyokresowych kosztów stosownie do art. 3 ustęp 1 pkt 18 lit. „d” i art. 39 ustęp 1 ustawy o rachunkowości. Księgowania na podstawie PK do decyzji dla osoby uprawnionej;
14 – księgowanie potrącenie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego ze świadczeniem rodzinnym. Księgowania na podstawie PK;
15 - przeksięgowanie zobowiązania z tytułu świadczenia rodzinnego wobec osoby uprawnionej zaliczonego do kosztów okresu (miesiąca), w którym powinna nastąpić wypłata świadczenia rodzinnego. Księgowania na podstawie PK;
16 – księgowanie wydatków dotyczących świadczenia wychowawczego przekazywanego osobie uprawnionej uznanej za osobę, która marnotrawi świadczenie w formie rzeczowej lub opłacania usług, uregulowanie powstałych zobowiązań wobec innych podmiotów związanych z świadczeniem rzeczowym lub w formie opłacania usług. Księgowania na podstawie WB;
17 – księgowanie zakupu materiałów przeznaczonych na świadczenie wychowawcze przekazywane w formie rzeczowej (w schemacie nie uwzględniono podatku VAT oraz konta 300). Księgowania na podstawie dokumentu zakupu materiałów przyjętych na stan jednostki;
18 – księgowanie przekazania materiałów w formie rzeczowej osobie uprawnionej uznanej za osobę, która marnotrawi świadczenie wychowawcze, np. wydanie artykułów spożywczych, pomocy naukowych, materiałów biurowych itp.. Księgowanie na podstawie dokumentu przekazania materiałów;
19 – księgowanie świadczenia wychowawczego w formie opłacania usług, np. opłat za przedszkole, żłobek, posiłki. Księgowania na podstawie faktur i rachunków za usługi opłacane za osobę, która została uznana za marnotrawiącą świadczenie wychowawcze;
20 – księgowanie zwrotu do budżetu (organu finansowego) niewykorzystanych (w tym niepodjętych) środków na wypłatę świadczenia wychowawczego. Księgowanie na podstawie WB;
21 – księgowanie rozliczenia zrealizowanych wydatków z środków na wypłatę świadczenia wychowawczego (świadczenia wypłacone) pod sprawozdaniem Rb-28s. UWAGA: zgodnie z rozporządzeniem MRPIPS z 18 lutego 2016 roku w sprawie sprawozdań rzeczowo-finansowych z wykonywania zadań z zakresu świadczenia wychowawczego (Dz.U. 2016.212) załącznik nr 3 objaśnienia pkt 4 liczba i kwota wypłaconych świadczeń nie jest pomniejszana o zwroty świadczeń nienależnie pobranych. Księgowania na podstawie PK;
22 – przeksięgowanie wstrzymanego niepodjętego świadczenia wychowawczego wygaszonego za dany okres świadczeniowy (wygaszone zobowiązanie) zgodnie z art. 3 ustęp 1 pkt 18 lit. „d” ustawy o rachunkowości (zaliczenie do pozostałych przychodów operacyjnych). Świadczenie wstrzymane zgodnie z art. 6 ustęp 1 ustawy o rachunkowości powinno być ujmowane w kosztach danego okresu (miesiąca) wg. zasad wynikających z dekretu nr 4 i 26. Księgowania na podstawie PK;
23,24,25 – przeksięgowanie osiągniętych przychodów (23 – przychody działalności operacyjnej podstawowej, 24 – przychody działalności finansowej, 25 – pozostałe przychody operacyjne) na wynik finansowy. Wynik finansowy jednostki budżetowej ustala się zgodnie z RMF z 5 lipca 2010 oraz z art. 42 ustawy o rachunkowości (Uwaga na VAT i art. 42 ust. 2 ustawy o rachunkowości). Księgowania na podstawie PK;
26 - przeksięgowanie na wynik działalności operacyjnej podstawowej poniesionych kosztów dot. danego roku. Niektóre jednostki zamiast konta 409 stosują konto 410, które nie zostało ujęte w schemacie, gdyż takiego konta nie ma w RMF z 5 lipca 2010. Księgowania na podstawie PK;
27 - przeksięgowanie na wynik działalności operacyjnej pozostałej poniesionych kosztów dot. danego roku. Księgowania na podstawie PK;
28 - przeksięgowanie na wynik działalności finansowej poniesionych kosztów dot. danego roku. Księgowania na podstawie PK.
(pozostałe księgowania, w tym księgowania dot. świadczeń nienależnie pobranych a odzyskanych w formie pieniężnej, ich ujęcie w księgach organu i księgach urzędu są przedstawione na schemacie księgowań: Program 500Plus – OPS, Program 500Plus - organ finansowy (budżetowy), Program 500Plus – paragraf 7 księgowania w urzędach gmin i miast jako jednostkach budżetowych, gdy OPS wypłaca świadczenia))

 

Raport „Rodzina 500+” Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: plik pdf



Tomasz Wojtania

Doświadczony wykładowca z wieloletnią praktyką, niezależny konsultant z dziedziny finansów publicznych oraz rachunkowości i sprawozdawczości budżetowej. W latach 1993-2001 pracownik naukowy Katedry Rachunkowości Instytutu Zarządzania Politechniki Częstochowskiej. Stały współpracownik niektórych firm szkoleniowych: w latach 2001-2006 przeprowadzał ok. 100 szkoleń rocznie, w latach 2007-2012 ok. 200 szkoleń rocznie.
Prowadzi m.in. szkolenia dla BDO.
Autor kilkudziesięciu publikacji i setek materiałów szkoleniowych z tematyki dotyczącej finansów publicznych oraz rachunkowości i sprawozdawczości budżetowej, autor podręcznika „Podstawy rachunkowości budżetowej". Jako wykładowca pracował m.in. dla Najwyższej Izby Kontroli, Regionalnych Izb Obrachunkowych, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Ministerstwa Sprawiedliwości, Sądów i Prokuratur, Urzędów Wojewódzkich, Izb i Urzędów Skarbowych, Państwowej Straży Pożarnej, Policji, Wojska, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowego Inspektoratu Weterynarii, Urzędów Pracy, Urzędów Gmin i Miast, Starostw Powiatowych, Urzędów Marszałkowskich oraz podległych im jednostek oświaty, pomocy społecznej, geodezji i innych, w tym jednostek pełniących rolę Instytucji oraz beneficjentów środków unijnych. Pracował również w Programie Partnerstwo dla Samorządu Terytorialnego LGPP oraz w KPRM w zespole Prof. T. Lubińskiej zajmując się tam tematyką budżetu zadaniowego. Przeszkolony w zakresie ochrony informacji niejawnych przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie. Współpracownik i działacz Stowarzyszenia Księgowych w Polsce.

 


<< powrót
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

NASI PARTNERZY