Jesteś tutaj:  Start / biuletyn / Finanse Publiczne / BDO Finanse Publiczne nr 4 (72) 2017 / Budżet / Wycena i ewidencja gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste

BDO Finanse Publiczne nr 4 (72) 2017

A   A   A

Wycena i ewidencja gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste

(Autor: Bożena Rudnicka, Źródło: C.H. Beck)

Pytanie:
Jak wycenić i prowadzić ewidencję gruntów? Czy grunty należy zakwalifikować do inwestycji czy do środków trwałych? Jak ujmować w księgach grunty, na których ustanowiono prawo wieczystego użytkowania na rzecz osób trzecich? Czy JST sprawują kontrolę nad gruntem oddanym w użytkowanie wieczyste? Czy JST mogą ujmować grunt oddany w użytkowanie wieczyste jako inwestycje? Jak ujmować w księgach przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów w prawo własności osób trzecich?

 

Odpowiedź

Problem ujmowania w księgach rachunkowych gruntów JST przekazanych w użytkowanie wieczyste został, przynajmniej na jakiś czas, rozstrzygnięty w nowym Rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (które zacznie obowiązywać od 1.1.2018 r., - dalej SzczegZasRachR).

Podtrzymano w tych zasadach przedstawiane od wielu lat i opublikowane w dostępnych na stronie Ministerstwa Finansów wyjaśnieniach stanowisko, że te grunty powinny być wykazywane jako środki trwałe w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym urzędu JST. Wyrazem tego jest zobligowanie jednostek, aby na podstawie ewidencji szczegółowej prowadzonej do konta 011 „Środki trwałe” możliwe było ustalenie wartości gruntów JST, które oddano w użytkowanie wieczyste, a także wyodrębnienie w bilansie i w informacji dodatkowej osobnej pozycji odnoszącej się do tych gruntów.

Uzasadniając przyjęte rozwiązanie, Departament Rachunkowości i Rewizji Finansowej Ministerstwa Finansów wskazał, że takie grunty, mimo przekazania ich w użytkowanie wieczyste, powinny być dalej ujęte w ewidencji właściwego urzędu JST, ponieważ:

  1. są one przedmiotem prawa własności, a więc prawa w rozumieniu KC, odrębnego od prawa wieczystego użytkowania gruntów – ustanawiając prawo wieczystego użytkowania gruntów, JST zachowuje dalej prawo własności,
  2. jednostka samorządu terytorialnego nie traci w pełni kontroli nad gruntem, ponieważ sposób korzystania z gruntu określa zawarta umowa,
  3. użytkownik wieczysty wprowadza do ksiąg rachunkowych i wykazuje w bilansie jako składnik środków trwałych prawo wieczystego gruntu, a nie grunt, który ujmuje na koncie pozabilansowym; zatem niewykazanie gruntu stanowiącego własność JST, ale oddanego w użytkowanie wieczyste, w księgach rachunkowych urzędu JST spowodowałoby, że takie grunty nie figurowałyby w księgach rachunkowych i nie byłyby prezentowane w bilansie żadnej jednostki.

Wraz z określeniem, że grunty oddane w użytkowanie wieczyste są składnikiem środków trwałych, odrzucono jednocześnie możliwość, proponowaną przez wiele JST i biegłych rewidentów, wykazywania tych gruntów jako „inwestycji” w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 17 RachunkU, podkreślając, iż zaproponowane w SzczegZasRachR rozwiązanie jest zgodne z wyrażonym w tej materii stanowiskiem NIK.

Jednocześnie zaznaczono, że w toku prac KSR nad opracowaniem stanowiska w sprawie ujęcia i wyceny prawa wieczystego użytkowania gruntów i gruntów, na których to prawo ustanowiono, stwierdzono, że te grunty spełniają kryteria pozwalające zaliczyć je do środków trwałych. Zauważono też, że prace KSR zawieszono ze względu na brak jasności w przepisach, do jakiej kategorii aktywów należy te grunty kwalifikować. Ponadto zaznaczono, że możliwy jest powrót KSR do prac w sprawie problemu ujmowania i wyceny gruntów przekazanych w użytkowanie wieczyste, wówczas możliwe też będzie określenie zasad wyceny gruntów przez JST.

Odnosząc się do zasad wyceny takich gruntów, zauważono, że zgodnie z zasadą ostrożności określoną w art. 7 ust. 1 ustawy o rachunkowości, poszczególne składniki aktywów, a zatem i środków trwałych, powinny być wyceniane z zastosowaniem rzeczywiście poniesionych cen z zachowaniem zasady ostrożności. Realizacja tej zasady polega na uwzględnianiu w wyniku finansowym, bez względu na jego wysokość, wszelkich zmniejszeń wartości użytkowej lub handlowej składników aktywów, w tym również środków trwałych.

 

Uwaga: artykuł pochodzi z książki Wydawnictwa C.H. Beck „Majątek trwały w jednostkach finansów publicznych”, wydanej w 2017 r. Więcej na temat tej książki piszemy w dziale Dobre książki" tego Biuletynu.
https://www.ksiegarnia.beck.pl/16774-majatek-trwaly-w-jednostkach-finansow-publicznych-pawel-barnik



Bożena Rudnicka

 


<< powrót
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

NASI PARTNERZY