Jesteś tutaj:  Start / biuletyn / Finanse Publiczne / BDO Finanse Publiczne nr 7 (57) 2012 / Dotacje ze środków publicznych / Dotacje dla instytucji kultury

BDO Finanse Publiczne nr 7 (57) 2012

A   A   A

Dotacje dla instytucji kultury

(Autor: Wojciech Lachiewicz, Źródło: Ekspert Budżetowy)

 

 

Samorządowa instytucja kultury realizuje inwestycję współfinansowaną z PROW. Na udział własny ma otrzymać dotację celową z urzędu gminy. Inwestycja ta realizowana jest w ciągu 2 lat budżetowych. Środki w ramach PROW instytucja ma otrzymać jednorazowo jako refundację wydatków. W jaki sposób zapewnić instytucji kultury środki na pokrycie środków unijnych w przypadku, gdy refundacja wydatków nastąpi w kolejnym roku budżetowym?

 

W opisanym przypadku nie można udzielić dotacji celowej z budżetu JST, gdyż instytucja kultury w ramach zadania z PROW powinna ponieść koszty ze środków własnych. Zasadne jest, aby w przypadku braku środków własnych na pokrycie płatności kwalifikowanych pod wydatki PROW, instytucja kultury zaciągała pożyczkę lub kredyt prefinansujący przyszły zwrot środków z PROW. Pożyczkę zwrotną może jej udzielić macierzysta JST lub bank z poręczeniem pożyczki przez JST.

 

Udzielanie dotacji na podstawie i w granicach prawa

 

Według art. 126 ustawy z 29.8.2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm. – dalej: FinPublU) dotacjami są:

  • środki podlegające szczególnym zasadom rozliczenia,
  • środki z budżetu państwa, budżetu jednostki samorządu terytorialnego (JST) lub z państwowego funduszu celowego,
  • środki przeznaczone na podstawie przepisów ustawowych (lub umowy międzynarodowej) na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.

 

Podstawą prawną dotacji musi być przepis ustawy (lub umowy międzynarodowej). Z punktu widzenia „przeznaczenia dotacji”, w prawie mogą występować trzy rodzaje dotacji:

  • dotacje podmiotowe – na dofinansowanie działalności bieżącej – ustawowo wskazanej, udzielane na rzecz ustawowo określonej kategorii podmiotów (art. 131 i art. 218 FinPublU),
  • dotacje przedmiotowe – przeznaczone na dopłatę do określonych wyrobów lub usług kalkulowane według stawek jednostkowych (art. 130 FinPublU),
  • dotacje celowe – przeznaczone na finansowanie lub dofinansowanie kosztów związanych z zadaniami beneficjenta dotacji, jako dotacje celowe do jego wydatków bieżących lub dotacje do wydatków inwestycyjnych (art. 127 FinPublU).

Wśród dotacji celowych przepis art. 127 ust. 2 FinPublU wyszczególnia również:

  • dotację celową na realizację programów finansowanych z udziałem środków z UE i innej pomocy zagranicznej z art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 6 FinPublU, wydatkowane przez podmioty realizujące te programy, inne niż państwowe jednostki budżetowe,
  • dotację celową na realizację programów finansowanych z udziałem środków UE i innej pomocy zagranicznej z art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. c i d FinPublU,
  • dotację celową na współfinansowanie realizacji programów finansowanych z udziałem środków europejskich.


Ostatnio wymienione dotacje celowe uzupełniają środki własne ich beneficjenta w realizacji zadania finansowanego z udziałem środków z pomocy zagranicznej.

 

Podstawą prawną do udzielenia z budżetu JST dotacji celowej nie jest ww. przepis - definicja z art. 127 FinPublU. Każda udzielana dotacja (w tym dotacja celowa) musi mieć podstawę w wyraźnym przepisie ustawy źródłowej (w przepisie – tytule prawnym).

 

Dotacje udzielane z budżetu JST dla prowadzonej instytucji kultury

 

Jednostka samorządu terytorialnego na rzecz prowadzonej przez siebie instytucji kultury (IK) udziela corocznie dotacji podmiotowej na podstawie art. 28 ust. 3 w zw. z art. 12 ustawy z 25.10.1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 13, poz. 123 ze zm. – dalej: DziałKultU). Ponadto na podstawie ww. przepisu organizator może udzielać prowadzonej instytucji dotację celową inwestycyjną oraz dotację celową na finansowanie określonych zadań. Dotacje celowe, zwłaszcza dotacja inwestycyjna, może stanowić udział własny (środki własne) instytucji kultury w ramach projektu dofinansowanego ze środków Unii Europejskiej.

 

Instytucja kultury ma osobowość prawną odrębną od jej organizatora (JST lub Skarbu Państwa, pod którym działa organizator państwowej IK). Dotacja podmiotowa (z art. 28 ust. 3 DziałKultU), zgodnie z ogólną jej definicją z art. 131 FinPublU, ma służyć dostarczeniu instytucji kultury środków finansowych na pokrycie kosztów z tytułu realizacji ogółu jej celów statutowych (z DziałKultU). W konsekwencji powyższego instytucja kultury rozlicza się z dotacji podmiotowej jakimikolwiek kosztami swojej statutowej działalności bieżącej. Oznacza to, że organ stanowiący JST, udzielając dotacji podmiotowej dla prowadzonej instytucji kultury, nie może określać konkretnych wydatków bieżących, które instytucja kultury ma ponieść z dotacji podmiotowej, co odróżnia „dotację podmiotową” od „dotacji celowej”. Jednak dotacji podmiotowej, jaka jest przeznaczona na działalność bieżącą IK, nie da się rozliczyć kosztami zrealizowanej inwestycji budowlanej.

Dlatego do finansowania „udziału własnego” instytucji kultury w projekcie współfinansowanym ze środków UE śmiało się nadaje dotacja celowa inwestycyjna lub dotacja celowa do określonego zadania (projektu).

 

Dopuszczalność udzielenia z budżetu JST dotacji prefinansującej przyszłą refundację z PROW środków uprzednio wydatkowanych z tej dotacji przez IK


Przenosząc powyższy wniosek na kwestie dotacji celowej objętej zadanym we wstępie pytaniem, stwierdzić należy, że zakładana do udzielania dotacja celowa miałaby zapewnić IK środki na spłatę kosztów realizacji zadania objętego dofinansowaniem ze środków „Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013” (PROW).

Objęta pytaniem IK, według umowy z dysponentem środków PROW, po poniesieniu określonych kosztów kwalifikowanych uzyskiwałaby (w trybie refundacji) środki z PROW. Widziane w tym świetle środki przekazane z budżetu JST na rzecz IK pełniłyby nie tyle funkcję dotacji celowej na „sfinansowanie określonego przedsięwzięcia”, ile funkcję „prefinansowania” IK przyszłego wpływu (refundację) środków z PROW.

 

Udzielana w tych warunkach dotacja celowa z art. 28 ust. 3 DziałKultU pozostawałaby w sprzeczności z zasadą z art. 130 FinPublU, że dotacja celowa na służyć sfinansowaniu lub dofinansowaniu określonych kosztów. (Służyć powinna finalnemu sfinansowaniu lub dofinansowaniu, ale nie „prefinansowaniu” przyszłego zwrotu środków obcych, które beneficjent zaangażuje na realizację zadania).

Nie można jednych i tych samych rachunków i faktur z adnotacją „sfinansowano z dotacji celowej z budżetu JST”, przedstawiać dysponentowi środków PROW, celem naniesienia na nich dodatkowej adnotacji: „refinansowano ze środków PROW”. Dotacja celowa z budżetu JST nie powinna być uznawana za „środki własne IK” – refinansowane z PROW. Zwrot środków dla IK z PROW nie powinien stanowić „dodatkowego źródła przychodów” IK, ale powinien refundować zaangażowania środków własnych IK.

 

Udzielenie z budżetu JST dotacji celowej dla IK, która de facto byłaby przeznaczona na prefinansowanie przyszłego zwrotu środków z PROW, stanowiłoby naruszenie zasad udzielania dotacji z art. 32 ust. 3 DziałKultU w zw. z art. 127 FinPublU.

 

Osoby przekazujące dotację celową dla IK narażone byłyby na zarzut naruszenia dyscypliny finansów publicznych z art. 8 pkt 1 ustawy z 17.12.2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 ze zm.).

 

W opisanej sytuacji, chcąc dostarczyć IK środki na sfinansowanie zadań z PROW, JST nie powinna udzielić dotacji, ale ze względu na prefinansowanie wydatków IK z PROW, powinna rozważyć udzielenie na rzecz IK pożyczki preferencyjnej z budżetu JST. Równie dobrze prefinansowanie refundacji środków z PROW może uzasadniać zaciągnięcie przez IK kredytu lub pożyczki na zasadach ogólnych wraz z ich poręczeniem ze strony macierzystej JST.

 

Dzięki pozyskaniu środków pożyczkowych (zwrotnych) IK uzyskiwałaby możliwość sfinansowania zadania z PROW, a po refundacji środków z PROW – spłacałaby uzyskaną pożyczkę (kredyt).

Analogicznie należy uznać, że płatnościami z tytułu realizacji umowy z PROW instytucja kultury nie powinna rozliczać ogólnej rocznej dotacji podmiotowej (z art. 28 ust. 3 DziałKultU), ani dotacji celowej (z art. 32 ust. 3 DziałKultU) jeśli za te same rachunki i faktury uzyskiwałaby zwrot środków z PROW.

 

Źródło: www.ekspertbudzetowy.pl



Wojciech Lachiewicz

 

 


<< powrót
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać bezpłatne biuletyny i najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

NASI PARTNERZY