Jesteś tutaj:  Start / biuletyn / Finanse Publiczne / BDO Finanse Publiczne nr 1 (51) 2012 / Dotacje ze środków publicznych / Dotacje dla niepublicznych przedszkoli, niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych, niepublicznych placówek oświatowych

BDO Finanse Publiczne nr 1 (51) 2012

A   A   A

Dotacje dla niepublicznych przedszkoli, niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych, niepublicznych placówek oświatowych

(Autor: Aleksandra Ciąglewicz-Miśta, Źródło: Ekspert Budżetowy)
 

 

Zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty, dotacje dla niepublicznych szkół, przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego oraz innych placówek przysługują na każdego ucznia uczęszczającego do danej placówki lub szkoły. W praktyce istnieją trudności w określeniu właściwej kwoty dotacji w odniesieniu do liczby uczniów.


Uchwała Kolegium RIO w Olsztynie nr 0102-264/11 z 22.9.2011 r.

 

Zgodnie z zapisami ustawy o systemie oświaty, dotacje dla podmiotu dotowanego są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Ustawa o systemie oświaty nie przewiduje udzielania dotacji zaliczkowo, a następnie korygowania jej.

 

Zapisy uchwały, że w przypadku stwierdzenia w wyniku kontroli rozbieżności danych wykazanych przez niepubliczne szkoły, niepubliczne przedszkola i placówki oświatowe ze stanem faktycznym organ dotujący może zmienić wysokość dotacji lub całkowicie wstrzymać jej dalsze udzielanie, przekracza zakres upoważnienia wynikający z art. 90 ust. 4 cyt. ustawy o systemie oświaty.

 

Podstawa prawna i rozstrzygnięcie

 

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie […] na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust., 1 pkt 4 ustawy z 7.10.1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. z 2001 r. Dz.U. Nr 55, poz. 577 ze zm.) oraz art. 91 ust. 1 ustawy z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. z 2001 r. Dz.U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) uchwala, co następuje:

Stwierdza się nieważność § 5 ust. 4, § 6 i § 7 i § 9 ust. 4 Uchwały Nr IX/73/2011 Rady Gminy Biskupiec z 25.8.2011 r. w sprawie trybu udzielania, rozliczania i kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji dla niepublicznych przedszkoli, niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych, niepublicznych placówek oświatowych, dla których organem dotującym jest Gmina Biskupiec.

 

Opis przebiegu sprawy

 

Rada Gminy w Biskupcu na sesji 25.8.2011 r. podjęła uchwałę Nr IX/73/2011 w sprawie trybu udzielania, rozliczania i kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji dla niepublicznych przedszkoli, niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych, niepublicznych placówek oświatowych, dla których organem dotującym jest Gmina Biskupiec.

W dniu 6.9.2011 r. przedmiotowa uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie, celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem.

Pismem z 19.9.2011 r. zawiadomiono Przewodniczącego Rady Gminy w Biskupcu, iż uchwała ta będzie rozpatrywana na posiedzeniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie 22.9.2011 r. Zgodnie z art. 18 ust. 3 cytowanej ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, w posiedzeniu Kolegium ma prawo uczestniczyć przedstawiciel Rady Gminy w Biskupcu. Przedstawiciel Rady Gminy w Biskupcu nie wziął udziału w posiedzeniu.

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie badając przedmiotową uchwałę zważyło, co następuje.

 

Uzasadnienie

 

Zgodnie z art. 90 ust. 2a i 2b ustawy z 7.9.1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) dotacje dla niepublicznych szkół, przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego oraz innych placówek przysługują na każdego ucznia uczęszczającego do danej placówki lub szkoły. Art. 90 ust. 2d cyt. ustawy o systemie oświaty stanowi natomiast, że osoba prowadząca wychowanie przedszkolne w formach, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 14 a ust. 7, otrzymuje na każdego ucznia objętego tą formą wychowania przedszkolnego dotację z budżetu gminy pod warunkiem, że poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Zgodnie z § 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 31.8.2010 r. (Dz.U. Nr 161, poz. 1080) zapis art. 90 ust. 2d dotyczy również osób prowadzących punkty przedszkolne. Z kolei w myśl art. 80 ust. 3 c i art. 90 ust. 3c cyt. ustawy o systemie oświaty, dotacje te są przekazywane w 12 częściach, w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, na rachunek bankowy szkoły lub placówki.

 

Stosownie do art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.

 

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Olsztynie badając przedmiotową uchwałę stwierdziło, co następuje:

W § 5 ust. 4 badanej uchwały Rada Gminy w Biskupcu uchwaliła, że do czasu ustalenia przez ministra właściwego wysokości kwoty części subwencji ogólnej należnej gminie w danym roku budżetowym, dotacji udziela się zaliczkowo w wysokości obowiązującej w roku poprzednim, po jej ustaleniu dotację koryguje się począwszy od 1 stycznia roku, którego dotyczy. W ocenie Kolegium zapisy te są sprzeczne z powołanym powyżej art. 80 ust. 3 c i art. 90 ust. 3c cyt. ustawy o systemie oświaty. Przepisy te stanowią, że dotacje dla podmiotu dotowanego są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Ustawa o systemie oświaty nie przewiduje udzielania dotacji zaliczkowo, a następnie korygowaniu jej.

 

W § 6 ust. 1 przedmiotowej uchwały zapisano, że kwota dotacji w poszczególnych miesiącach jest naliczana na podstawie faktycznej liczby uczniów wskazanej w informacji, o której mowa w § 4 pkt 1. W ocenie Kolegium zapis ten jest sprzeczny z powołanym wyżej przepisem art. 90 ust. 2 d cyt. ustawy o systemie oświaty, który warunkuje udzielenie dotacji do podania przez organ prowadzący punkt szkolny lub przedszkolny, organowi właściwemu do udzielenia dotacji, aktualną liczbę uczniów według stanu na pierwszy dzień miesiąca, za który udzielana jest część dotacji przypadająca na dany miesiąc w terminie do 10. dnia każdego miesiąca.

Z kolei w § 6 ust. 2 wskazano, że w miesiącach wakacyjnych (lipiec – sierpień) liczba uczniów uprawnionych do otrzymywania dotacji obejmuje stan wykazany w informacji miesięcznej w czerwcu.

 

Zdaniem Kolegium tutejszej Izby przywołany zapis uchwały sprzeczny jest z powołanymi wyżej art. 80 ust. 3 c i art. 90 ust. 3 c cyt. ustawy o systemie oświaty. Bowiem przywołana norma prawna nie przewiduje przyjęcia dla miesięcy wakacyjnych (lipiec – sierpień) innej podstawy udzielenia dotacji niż faktyczna, rzeczywista liczba uczniów.

W § 7 ust. 1 badanej uchwały Rada Gminy w Biskupcu uchwaliła, że „zastrzega się możliwość dokonania korekty wypłaconej zaliczki dotacji w przypadku:

  1. stwierdzenia, że faktyczna liczba uczniów jest inna niż liczba uczniów, według której wypłacono część dotacji.
  2. ustalenia zmiany stawki dotacji w związku ze zmianą wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach, szkołach, placówkach oświatowych.

 

W ocenie Kolegium zapisy te są sprzeczne z przywołanymi powyżej art. 90 ust. 3 c cyt. ustawy o systemie oświaty, o których mowa w ust. 2-3, a ponieważ zapisy tej ustawy nie dopuszczają możliwości dokonania korekty wypłaconej zaliczki dotacji, są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Z brzmienia art. 90 ust. 3 d cyt. ustawy o systemie oświaty wynika, że „dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki”.

 

Dotacje wynikające z ustawy o systemie oświaty są dotacjami podmiotowymi. Osoba prowadząca szkołę czy inną placówkę oświatową może je spożytkować na dowolne wydatki bieżące. Podstawą naliczania dotacji w myśl art. 90 ust. 2a-3a cyt. ustawy o systemie oświaty jest liczba uczniów. W § 9 ust. 4 badanej uchwały Rada Gminy w Biskupcu uchwaliła, że w przypadku stwierdzenia w wyniku kontroli rozbieżności danych wykazanych przez niepubliczne szkoły, niepubliczne przedszkola i placówki oświatowe ze stanem faktycznym, organ dotujący może zmienić wysokość dotacji lub całkowicie wstrzymać jej dalsze udzielanie. W ocenie Kolegium określenie w omawianej uchwale sankcji w postaci wstrzymania dotacji przekracza zakres upoważnienia wynikający z art. 90 ust. 4 cyt. ustawy o systemie oświaty. Użyte w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty stwierdzenie „tryb udzielania” ma jedynie znaczenie techniczne i dotyczy wymagań formalnych, jakich powinny dopełnić podmioty ubiegające się o dotacje. Art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty nie nadaje zatem uprawnienia organom stanowiącym rady gminy do wskazania w uchwale dodatkowych kryteriów przyznania dotacji niepublicznemu przedszkolu (wyrok NSA w Warszawie z 12.5.2010 r. I OSK 672/10).

 

W myśl art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 cyt. ustawy o systemie oświaty, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Zdaniem Kolegium przez tryb udzielenia dotacji należy rozumieć wymagania formalne, jakie powinny być spełnione przez podmiot ubiegający się o dotacje, zaś tryb rozliczania to czynności o charakterze materialno-technicznym z zakresu księgowości i rachunkowości.

Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (wyrok z 19.2.2009 r., sygn. I/SA/Kr 1106/08). Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że organy jednostek samorządu terytorialnego upoważnione zostały jedynie do uszczegółowienia zasad przyznawania dotacji, poprzez określenie w sposób techniczny przekazywania i rozliczania dotacji. Natomiast uchwała nie może modyfikować ustawowych zasad udzielania tych dotacji, w tym zasady przyznawania dotacji dla każdego ucznia (wyrok WSA w Białymstoku z 24.2.2010 r., sygn. ISA/Bk 560/09).

 

Stosownie do ukształtowanej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, do rodzajów naruszeń przepisów skutkujących nieważnością uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego (lub jej części) zaliczyć należy naruszenia: przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał.

Wobec powyższego postanowiono, jak na wstępie.

 

Podstawa prawna: art. 80. ust. 3c, art. 90. ust. 3c ustawy o systemie oświaty.

 

Źródło: www.ekspertbudzetowy.pl



Aleksandra Ciąglewicz-Miśta

 

 


<< powrót
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać bezpłatne biuletyny i najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

NASI PARTNERZY