Jesteś tutaj:  Start / biuletyn / Podatki i Rachunkowość / BDO Podatki i Rachunkowość nr 3 (65) 2013 / Podatki na co dzień / Czy opłata sądowa za wpis sądowy z tytułu skargi do WSA stanowi dla spółki koszt uzyskania przychodu?

BDO Podatki i Rachunkowość nr 3 (65) 2013

A   A   A

Czy opłata sądowa za wpis sądowy z tytułu skargi do WSA stanowi dla spółki koszt uzyskania przychodu?

(Autor: Radosław Kowalski, Źródło: Przegląd Podatkowy)

 

Czy opłata sądowa w kwocie 100 zł, za wpis sądowy z tytułu skargi do WSA na decyzje izby skarbowej (podatek od towarów i usług) stanowi dla spółki koszt uzyskania przychodu? Jeśli tak, to co stanie się, gdy ze względów ostrożnościowych nie zaliczymy wydatku do kosztów podatkowych, a dojdzie do zwrotu zasądzonych kosztów? Czy zwrot ten będzie przychodem? Jak postąpić w przypadku wycofania pozwu – czy należy skorygować koszty?

 

Z uwagi na to, że jednym z najważniejszych praw każdego podmiotu, w tym przedsiębiorcy jest uprawnienie do obrony swoich interesów w sądzie, stwierdzić należy, że wydatki, jakie ponosi podatnik w związku z realizacją, zasadniczo są dla niego kosztem podatkowym. W praktyce jednak dość często organy stoją na stanowisku, iż w przypadku przegranej sprawy wydatki związane z jej prowadzeniem nie mogą być zaliczone do podatkowych kosztów uzyskania przychodu.

 

Stosownie do treści przepisu art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – dalej u.p.d.o.p., do podatkowych kosztów uzyskania przychodu zalicza się te wydatki, które zostały poniesione w celu uzyskania przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, a które z puli kosztów nie zostały wyłączone przez samego ustawodawcę.

Od wielu już lat dominuje pogląd (i pomimo ostatniej nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie powinno to się zmienić), że wydatek dopiero wówczas może być uznany za koszt uzyskania przychodu, gdy jest on chociażby w sposób pośredni powiązany z przychodem, który to przychód niekoniecznie został uzyskany, ale który hipotetycznie jest możliwym do osiągnięcia oraz gdy jest on ekonomicznie uzasadniony.

 

Fakt, że kosztami podatkowymi są również koszty zachowania i zabezpieczenia źródła przychodu mógłby przemawiać za istnieniem prawa do zaliczenia do kosztów wszelkich wydatków związanych z dochodzeniem swoich praw na drodze postępowania administracyjnego i sądowego.

Problem jednak jest w tym, że w praktyce bardzo często organy podatkowe stoją na stanowisku, że jeżeli sprawa przed sądem lub spór z organem administracji państwowej (np. organem podatkowym lub kontroli skarbowej) został przegrany, to wydatek nie jest celowym i jako taki nie może być uznany za koszt podatkowy.

 

Bez wątpienia za bezzasadne należy uznać twierdzenie, iż wraz z przegraniem sprawy podatnik automatycznie traci prawo do zaliczenia wydatków związanych z jej prowadzeniem do kosztów podatkowych. Jednak w takim przypadku z całą pewnością koniecznym jest nieco bardziej dokładne niż zwykle wykazanie, iż wydatek był celowym, a w szczególności, że był ekonomicznie uzasadniony. Sprowadza się to do tego, że podatnik musi potrafić wykazać, iż obiektywnie i działając racjonalnie, a nie kierując się emocjami czy chęcią „odegrania się” na podmiocie, który jego zdaniem powinien był zachować się inaczej (tutaj UKS), miał prawo sądzić, iż wnosząc odwołanie, a później powództwo do sądu, sprawę wygra. Jeżeli tak jest, wówczas wydatki ponoszone w związku z prowadzonym postępowaniem, zarówno na drodze postępowania administracyjnego, jak i sądowego, mogą być bronione jako koszty podatkowe; w tym przypadku należy wskazać na racjonalność działania i jego ekonomiczne uzasadnienie.

 

Gdyby podatnik nie rozliczył w kosztach podatkowych opłat sądowych, a następnie – po wygranym postępowaniu – otrzymał ich zwrot, wówczas musiałby rozstrzygnąć, czy taki zwrot winien być uznany za przychód podatkowy. Wskazać tutaj należy, że według art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p. do przychodów nie zalicza się zwróconych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Skoro więc opłaty nie były ujęte w kosztach, ich zwrot nie wygenerowałby przychodu.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że w praktyce można spotkać się z opinią, iż powołana powyżej regulacja może być stosowana jedynie wówczas, gdy wydatki obiektywnie nie mogły być kosztem i dla jego zastosowania nie wystarczy samo tylko pominięcie wydatków w rozliczeniu wówczas, gdy mogłyby one być kosztami. Jednak opinia taka o tyle może budzić wątpliwości, że w regulacji tej jest mowa o wydatkach niezaliczonych do kosztów, a nie o wydatkach nie mogących być kosztami podatkowymi.

 

W przypadku wycofania pozwu, o tym, czy korekta kosztów jest uzasadniona, zadecydują powody odstąpienia od skargi. Jeżeli jednak wycofanie skargi jest decyzją podatnika, która została podjęta pomimo braku nowych okoliczności, to korekta winna mieć charakter historyczny – tj. wyłączenie winno być dokonane w okresie, w którym koszt był uwzględniony w rachunku podatkowym.

Gdyby o wycofaniu skargi zadecydowały okoliczności, których podatnik nie znał i nie mógł znać, lub na które nie miał wpływu (np. zdecydowany zwrot w wykładni i kierunek przeciwny do uprzednio stosowanej) – wówczas, gdyby miał miejsce zwrot opłaty sądowej, raczej bym rozpoznał przychód, a nie dokonał korekty kosztów (stosując odpowiednio a contrario art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p.). Jeżeli w takiej sytuacji sąd nie zwróciłby opłaty, wówczas należałoby bronić celowości kosztów; gdyby pomimo braku zwrotu podatnik dokonałby wyłączenia z kosztów, wówczas winien dokonać korekty historycznej kosztów.

 

Podstawa prawna: art. 12 ust. 4 pkt 6a, art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 z późn. zm.)



Radosław Kowalski

Autor jest doradcą podatkowym

 


<< powrót
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać bezpłatne biuletyny i najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

NASI PARTNERZY