Jesteś tutaj:  Start / biuletyn / Podatki i Rachunkowość / BDO Podatki i Rachunkowość nr 5 (67) 2013 / Podatki na co dzień / Prowadzenie agroturystyki może być zwolnione z opodatkowania PIT

BDO Podatki i Rachunkowość nr 5 (67) 2013

A   A   A

Prowadzenie agroturystyki może być zwolnione z opodatkowania PIT

(Autor: Iwona Czauderna, Źródło: Koszty Podatkowe w praktyce)

 

Mamy z żoną gospodarstwo rolne i planujemy w tym roku świadczyć dla wczasowiczów usługi agroturystyczne. Osobom, które będą u nas odpoczywać, gwarantujemy noclegi i możliwość wyżywienia, a także możliwość korzystania z terenu gospodarstwa (plac zabaw dla dzieci, miejsce na zrobienie ogniska itp.). Naszym gościom umożliwiamy również skorzystanie z rowerów i kajaków. Zastanawiamy się, jakie skutki podatkowe wiążą się z prowadzeniem gospodarstwa agroturystycznego.
PIT – kiedy powstaje przychód z działalności agroturystycznej?
VAT – czy rolnik posiadające pokoje gościnne rozlicza VAT?
Podatek od nieruchomości – w jakiej wysokości ten podatek zapłaci rolnik prowadzący gospodarstwo agroturystyczne?

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, a także wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów, nie stosuje się regulacji ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. nr 173, poz. 1807 ze zm.). A zatem działalność agroturystyczna nie podlega wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej, a rolnik ją wykonujący nie jest przedsiębiorcą. Tym samym rozpoczęcie, prowadzenie lub zakończenie takiej działalności nie podlega zgłoszeniu do organu gminy.
Jednak nieuznanie wynajmu pokoi przez rolników za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie oznacza, że taka działalność nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustaw podatkowych, a uzyskany z niej dochód opodatkowany.

 

PIT

 

Dochody z agroturystyki mogą być dochodem z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawy o PIT). W myśl art. 5a pkt 6 ustawy o PIT działalnością gospodarczą jest działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzona we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, z której przychody nie są zaliczane do przychodów z innych źródeł.
Dochody uzyskiwane z agroturystyki podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podatnik może jednak uzyskany z tego tytułu dochód opodatkować w jednej z wybranych form: ryczałtu ewidencjonowanego, karty podatkowej, zasad ogólnych bądź podatku liniowego. Wybór formy opodatkowania będzie zależeć od skali prowadzonej agroturystyki. A zatem działalność agroturystyczna jest opodatkowana tak, jak działalność gospodarcza, nawet jeśli nie jest formalnie uznana za działalność gospodarczą.

 

Rolnik może być zwolniony z opodatkowania podatkiem dochodowym

 

Dochody z agroturystyki są opodatkowane, jednak po spełnieniu warunków przewidzianych w art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT mogą być zwolnione z podatku dochodowego. Zwolnione od podatku mogą więc być dochody uzyskane z działalności agroturystycznej polegającej na:

  1. wynajmie pokoi gościnnych oraz
  2. wyżywienie osób przebywających na wypoczynku w gospodarstwie agroturystycznym.

Skorzystanie ze zwolnienia jest możliwe pod warunkiem, że:

  1. wynajmowane pokoje mieszczą się wyłącznie w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym,
  2. pokoje są wynajmowane osobom przebywającym jedynie na wypoczynku,
  3. liczba wynajmowanych pokoi nie przekracza 5.

Aby skorzystać ze zwolnienia dochodów od podatkowania, warunki te muszą być spełnione łącznie. Jeśli są spełnione one wszystkie, to wolne są od podatku dochodowego również dochody uzyskane z tytułu wyżywienia osób, którym wynajęto pokoje.

 

Gospodarstwo rolne
Z art. 2 ust. 4 ustawy o PIT wynika, że ilekroć w ustawie o PIT jest mowa o gospodarstwie rolnym, oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym. A zatem chcąc właściwie rozumieć zakres zwolnienia trzeba znać definicję gospodarstwa rolnego użytą w ustawie o podatku rolnym.
W art. 2 ust. 1 ustawy z 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym, gospodarstwo rolne jest zdefiniowane jako obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy.

 

Nie mogą korzystać ze zwolnienia dochody uzyskiwane z gospodarstw rolnych znajdujących się na terenach miejskich, gdyż z brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT wynika, że zwolnienie podatkowe odnosi się wyłącznie do gospodarstw rolnych znajdujących się na terenach wiejskich. Warto zaznaczyć, że przepis regulujący zasady zwolnienia dochodu od podatku nie wymaga, aby osoba chcąca skorzystać z ulgi mieszkała na terenie gospodarstwa rolnego.

 

Wyroki WSA

  • Ze zwolnienia z podatku dochodowego od najmu pokoi w gospodarstwie rolnym na terenie wiejskim może skorzystać osoba, która ma prawo do dysponowania gospodarstwem.
    Wyrok WSA z 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 457/10.
  • Z art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT nie wynika, że aby podatnik mógł skorzystać ze zwolnienia musi być zameldowany, czy też mieszkać w budynkach mieszkalnych, w których znajdują się pokoje gościnne na wynajem. Ponadto z art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT nie wynika, aby gospodarstwo rolne musiało być własnością osoby, która dokonuje wynajmu pokoi gościnnych w tym gospodarstwie.
    Wyrok WSA z 12 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 175/11.

Należy również pamiętać, że zwolnienie nie obejmuje wynajmu pokoi w budynkach innych niż mieszkalne (np. domki kempingowe) oraz w innych budynkach poza gospodarstwem rolnym.

 

Ważny wyrok WSA

 

Zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT nie zostały objęte dochody z wynajmu pokoi znajdujących się w budynkach innych niż mieszkalne, jak również zwolnienie nie przysługuje wówczas, gdy budynek mieszkalny nie jest położony na terenie gospodarstwa rolnego, a także, gdy budynek mieszkalny i gospodarstwo rolne znajdują się na terenie miasta.
Wyrok WSA z 19 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 30/08 .

 

Obowiązuje limit wynajmowanych pokoi

 

Zwolnienie dochodu uzależnione jest także od liczby wynajmowanych pokoi, których nie może być więcej niż 5, przy czym nie ma znaczenia ilość turystów z nich korzystających. Z rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (Dz. U. 2006 r., nr 22, poz. 169 ze zm.) wynika, że w wynajmowanych pokojach powierzchnia mieszkalna nie może być mniejsza niż 6 m2 w pokojach 1-2-osobowych, a w większych pokojach muszą być przeznaczone 2 m2 na każdą następną osobę. Do liczby wynajmowanych pokoi nie wlicza się pomieszczeń pomocniczych, technicznych czy gospodarczych (kuchnia, łazienka, spiżarnia). W przypadku, gdy liczba wynajmowanych pokoi wyniesie więcej niż 5, wówczas opodatkowaniu podlega cały dochód z agroturystyki, a nie tylko nadwyżka dochodu z pozostałych pokoi.
Ponadto do skorzystania ze zwolnienia istotne jest, aby pokoje były wynajmowane osobom przebywającym na wypoczynku, a nie np. osobom przebywającym w podróży służbowej lub na szkoleniu.

Niespełnienie któregoś z warunków koniecznych do zastosowania zwolnienia podatkowego powoduje, że uzyskany dochód również z działalności, która formalnie nie jest działalnością gospodarczą, będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym. W takiej sytuacji osoby uzyskujące dochody z agroturystyki muszą zgłosić swoją działalność i formę jej opodatkowania do urzędu skarbowego i w zależności od wybranej formy opodatkowania odprowadzać podatek dochodowy. Na wybór formy opodatkowania istotne znaczenie będzie mieć zakres prowadzonych usług turystycznych, ewentualne zatrudnianie w działalności pracowników itp. Jeśli osoby prowadzące gospodarstwo agroturystyczne zdecydują się rozliczać na zasadach ogólnych, to powinny prowadzić KPiR, w której będą ewidencjonować przychody i koszty ze swej działalności, a dochodem do opodatkowania będzie przychód pomniejszony o koszty wynikające z prowadzonej działalności.

Podstawa prawna: art. 2 ust. 4, art. 22 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 43) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361).  

 

VAT

 

Co do zasady usługi agroturystyczne są działalnością podlegającą opodatkowaniu VAT. Jednak konieczność realnego opodatkowania tych usług nastąpi tylko wówczas, jeśli podatnik nie będzie mógł skorzystać z podmiotowego bądź przedmiotowego zwolnienia.
Podmioty świadczące usługi agroturystyczne mogą korzystać z podmiotowego zwolnienia z VAT wynikającego z art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej:. ustawy o VAT). Zgodnie z tym przepisem zwolnione są od podatku VAT podatnicy, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150 000 zł (bez podatku). Jeśli podatnik rozpoczyna działalność opodatkowaną w trakcie roku, jest zwolniony od podatku VAT, jeśli przewidziana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej kwoty 150 000 zł.
W przypadku, gdy podatnik nie zrezygnował ze zwolnienia lub przekroczył limit obrotów uprawniający do korzystania z przedmiotowego zwolnienia z VAT, powinien się zarejestrować jako podatnik VAT. Świadczone przez podatnika usługi, zgodnie z poz. 163 w zał. nr 3 do ustawy o VAT będą traktowane jako usługi związane z zakwaterowaniem i należy je opodatkować obniżoną 8% stawką VAT.

 

Interpretacja IS
Zwolnieniu od podatku VAT podlegają usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe, lecz ze zwolnienia tego ustawodawca wyłączył usługi sklasyfikowane w PKWiU pod symbolem „55 Usługi związane z zakwaterowaniem”. Usługi te, jako wymienione w załączniku nr 3 do ustawy o VAT, podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki 8%.
Pismo dyrektora izby skarbowej w Warszawie z 21 marca 2011 r., nr. IPPP1-443-25/11-4/JL.

 

8 % VAT obowiązuję na usługi gastronomiczne

 

Usługi gastronomiczne są opodatkowane również obniżoną 8% stawką VAT. Jednak nie obejmuje ona sprzedaży przez prowadzącego pensjonat, kemping, hotel lub gospodarstwo agroturystyczne: napojów, do których wykorzystywany jest napar z kawy lub herbaty, napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2%, napojów bezalkoholowych gazowanych, wód mineralnych, a także sprzedaży w stanie nieprzetworzonym innych towarów opodatkowanych 23% stawką VAT. Te usługi gastronomiczne sprzedawane są ze stawką 23% VAT.

 

Można zastosować zwolnienie przedmiotowe dla rolników ryczałtowych

 

Należy pamiętać, że jeśli gospodarstwo agroturystyczne prowadzi rolnik ryczałtowy, to zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT sprzedaż produktów, które pochodzą z jego własnej działalności rolniczej oraz świadczone przez niego usługi rolnicze są zwolnione od podatku VAT przedmiotowo. Przy czym przez usługi rolnicze rozumie się usługi wymienione w zał. nr 2 do ustawy o VAT.
W przypadku, gdy oprócz zakwaterowania i wydawania posiłków świadczone są przez wynajmującego pokoje jeszcze inne usługi, których nie wliczono w cenę noclegu (np. wynajem kajaków, rowerów itp.) – podlegają one opodatkowaniu stawką właściwą dla tych usług (z reguły 23%).

 

Kasa fiskalna nie musi być w każdym gospodarstwie

 

Prowadzący gospodarstwo agroturystyczne sprzedają swoje usługi, co do zasady, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Może się więc pojawić pytanie, czy powinni ewidencjonować sprzedaż tych usług za pomocą kas rejestrujących. Zgodnie bowiem z art. 111 ustawy o VAT, dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.
Od tej zasady jest jednak kilka zwolnień. Przede wszystkim kasy fiskalnej nie muszą mieć podatnicy, którzy w zeszłym roku podatkowym nie przekroczyli 20.000 zł kwoty obrotu ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Oprócz zwolnienia przedmiotowego w przepisach wykonawczych dotyczących zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu za pomocą kas zostały wyszczególnione w załączniku rozporządzenia czynności zwolnione z obowiązku ewidencjonowania. Wśród tych czynności zostały wymienione: Pozostałe usługi związane z zakwaterowaniem (ex 55.90.1) w poz. 21 załącznika. Do czynności, których nie trzeba ewidencjonować za pomocą kasy rejestrującej, należą również dokonywane przez rolników ryczałtowych dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczący usługi rolnicze, korzystających ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust.1 pkt 3 ustawy o VAT.

 

Podstawa prawna:

  • art. 2 pkt 19 i pkt 21, art. 43 ust. 1 pkt 3, art. 113 ust. 1 i ust. 9 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( tekst jedn.:Dz.U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.),
  • §7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenie ministra finansów z 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (tekst jedn.:Dz.U. z 2013 r., poz. 247),
  • poz. 21 i poz. 48 załącznika do rozporządzenia ministra finansów z 11 grudnia 2012 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. z 2012 r., poz. 1382).

 

Podatek od nieruchomości

 

Z prowadzeniem gospodarstwa agroturystycznego wiąże się również kwestia podatku od nieruchomości. Do budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej stosuje się bowiem najwyższą stawkę podatku od nieruchomości. Jednak na podstawie art. 1a ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, za działalność gospodarczą w rozumieniu tej ustawy nie uważa się wynajmu turystom pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych znajdujących się na obszarach wiejskich przez osoby ze stałym miejscem pobytu w gminie położonej na tym terenie, jeżeli liczba pokoi przeznaczonych do wynajęcia nie przekracza 5. Ulga ta ma podobny zakres, jak w podatku dochodowym, jednak istotną różnicą, wynikającą z lokalnego charakteru podatku od nieruchomości, jest konieczność spełnienia wymogu posiadania miejsca stałego pobytu na terenie gminy położenia gospodarstwa wiejskiego.

Podstawa prawna: art. 1a ust. 2 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm.).



Iwona Czauderna

doradca podatkowy

 


<< powrót
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać bezpłatne biuletyny i najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

NASI PARTNERZY