Jesteś tutaj:  Start / biuletyn / Podatki i Rachunkowość / BDO Podatki i Rachunkowość nr 11 (121) 2017 / Podatki na co dzień / Możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów strat produkcyjnych

BDO Podatki i Rachunkowość nr 11 (121) 2017

A   A   A

Możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów strat produkcyjnych

(Autor: Emilia Wolnowska, Źródło: BDO)

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity, Dz. U. z 2016 r. poz. 1888, ze zm., dalej „ustawa o CIT”) nie reguluje w sposób szczególny sposobu rozliczania strat powstałych w procesie produkcji, ani możliwości zaliczania ich w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Zatem punktem wyjścia powinien być przepis art. 15 ust. 1 ustawy CIT, zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

 

Przykładem strat, wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów na mocy art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, są m.in. straty powstałe w wyniku nieobjętych zwolnieniem od podatku akcyzowego ubytków wyrobów akcyzowych oraz podatku akcyzowego od tych ubytków (art. 16 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT). Nie jest to wyczerpujące wyliczenie, zatem każdy przypadek wymaga szczegółowej analizy.

Analiza wydanych w ostatnich latach interpretacji indywidualnych pozwala na wskazanie przesłanek warunkujących zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów strat produkcyjnych. Podsumowując, aby możliwe było zaliczenie ich do kosztów podatkowych spełnione muszą być następujące przesłanki:

  • straty te mają związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów;
  • straty te nie zostały wskazane wprost w ustawie o CIT jako niestanowiące kosztów uzyskania przychodów;
  • są one racjonalnie uzasadnione i niezawinione oraz
  • udokumentowane.

 

Zabezpieczenie podatnika

 

Organy podatkowe szczególną uwagę zwracają na sposób dokumentowania strat oraz racjonalność działań podjętych przez przedsiębiorcę w celu ich uniknięcia, bądź ograniczenia, i tej właśnie kwestii poświęcone jest niniejsze opracowanie.

W interpretacji indywidualnej z 21 maja 2015 r. (znak: IPPB3/423-1183/14-2/GJ) wnioskodawca wskazał na szereg podejmowanych przez siebie działań uzasadniających możliwość zaliczenia strat produkcyjnych do kosztów uzyskania przychodów, w szczególności:

  • sporządzane są protokoły zawierające: nazwę, numer, ilość i wartość likwidowanego surowca lub produktu, datę dokonania likwidacji oraz podpisy osób za nią odpowiedzialnych. Dodatkowo, protokoły zawierają uzasadnienie przeprowadzanej likwidacji (powód) wraz ze wskazaniem osób za nią odpowiedzialnych, potwierdzony ich podpisami;
  • proces likwidacji surowców i produktów jest poprzedzony spotkaniami zespołu odpowiedzialnego za proces utylizacji. W czasie spotkań są omawiane przyczyny likwidacji surowców i wyrobów gotowych;
  • wprowadzono procedury związane z zarządzaniem gospodarką magazynową oraz utrzymywaniem zapasów na minimalnym poziomie (na podstawie zamówień składanych przez klientów);
  • wdrożono proces monitorowania oraz analizowania surowców wykorzystywanych w procesie produkcyjnym, poprzez generowanie raportów zapasów wolnorotujących, które pozwalają na analizowanie poszczególnych pozycji materiałowych pod względem konieczności utylizacji.

W przypadku niektórych procesów produkcyjnych dokumentowanie strat jest szczególnie utrudnione z uwagi na właściwości materiałów i surowców. Przykładem może być drewno, które w czasie magazynowania w związku z naturalną utratą wody zmienia swoje wymiary i wagę, bądź żywność poddawana procesowi suszenia w celu jej utrwalenia.
W takich przypadkach przedsiębiorcy szczególną uwagę powinni przywiązywać do rzetelnego opracowania norm zużycia materiałów, w szczególności wskazujących straty technologiczne.

 

Kwestionowanie wysokości straty przez organy administracji skarbowej

 

Nie obowiązują obecnie regulacje określające wysokość norm ubytków naturalnych czy strat powstałych w procesie produkcji. Wyjątek stanowi rozporządzenie ministra finansów z 11 grudnia 2015 r. w sprawie maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków i dopuszczalnych norm zużycia wyrobów akcyzowych (Dz.U. 2015 poz. 2175).

Organy administracji skarbowej dysponują różnymi uprawnieniami i mogą wykorzystywać różne środki pozwalające na kwestionowanie wysokości straty. Poniżej wskazano na niektóre przykłady:

  • dowód w postaci opinii biegłego rzeczoznawcy w kwestii powstawania i dokumentowania ubytków naturalnych i technologicznych oraz oceny procesów technologicznych realizowanych w przedsiębiorstwie podatnika (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 22 października 2009 r., sygn. akt I SA/Go 255/09);
  • dowód w postaci opinii prawnej z 10.09.2014 r. pt. „Naturalne ubytki i braki w międzynarodowym transporcie i logistyce" sporządzanej przez eksperta w zakresie uregulowań prawa polskiego oraz zwyczajów międzynarodowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1011/16);
  • oszacowanie na podstawie porównania z przedsiębiorstwami prowadzącymi podobną działalność (np. wyrok WSA w Gdańsku z 16 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 2546/01);
  • żądanie powtórzenia przez podatnika, jeżeli to możliwe, każdej czynności, w wyniku której uzyskuje się dane o przyjmowanych, wydawanych lub wprowadzanych do procesu produkcyjnego surowcach, materiałach, produkcji w toku i półproduktach oraz uzyskanych produktach, wyrobach gotowych i wysokości strat produkcyjnych (art. 64 ust. 1 pkt 13 ustawy z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, Dz. U. z 2016 r. poz. 1947).

Mając na uwadze, że omawiany obszar może być obszarem ryzyka, zalecane jest zwrócenie szczególnej uwagi na kwestię dokumentowania strat produkcyjnych.



Emilia Wolnowska

Autorka jest ekspertem w Dziale Doradztwa Podatkowego BDO, Oddział w Poznaniu.

 


<< powrót
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

NASI PARTNERZY